Σχέση πατέρα-γιου: Παράδεισος και κόλαση μαζί

Σχέση πατέρα-γιου: Παράδεισος και κόλαση μαζί

Θα μπορούσαμε άνετα να πούμε πως η σχέση πατέρα-γιου αποτελεί τη μήτρα μέσα στην οποία διαμορφώνεται, για το παιδί, το μοντέλο εκείνο που θα καθορίσει, σε μεγάλο βαθμό, τη σχέση του προς τους άλλους, τον τρόπο διαχείρισης διαφόρων καταστάσεων, αλλά και τον τρόπο έκφρασης συναισθημάτων.

Γράφει ο Σάββας Ν. Σαλπιστής, Ph.D, Κλινικός Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής

Μια σχέση ανατέλλει

Η σχέση πατέρα-γιου διαμορφώνεται από πολύ νωρίς στη ζωή του παιδιού. Η πρώτη εικόνα και εντύπωση του αγοριού για τον πατέρα του είναι αυτή που εισπράττει διαμέσου της μητέρας του. Το παιδί καταγράφει τον τρόπο που η μητέρα συμπεριφέρεται στον πατέρα, τι είδους συναισθήματα εκφράζει και τι προσδοκά από αυτόν.

Στην αρχή της ζωής, βρέφος και μητέρα βρίσκονται σε έναν δικό τους κόσμο στον οποίο δύσκολα κάποιος εισχωρεί χωρίς την «έγκριση» της μητέρας. Για το λόγο αυτό, η σχέση των δύο συντρόφων παίζει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία σχέσης ανάμεσα σε πατέρα και παιδί.

Είναι, επίσης, σημαντικό, στη διάρκεια της περιόδου αυτής, ο πατέρας να δίνει ένα αίσθημα ασφάλειας σε μητέρα και παιδί, αντί να νιώθει αποκλεισμένος και περιττός. Θα πρέπει να συμμετέχει στη φροντίδα του παιδιού, κάτι που με τη σειρά του προϋποθέτει να νιώθει ασφαλής με την ταυτότητα του φύλου του.

Σχέση πατέρα-γιου: Παράδεισος και κόλαση μαζί
Σχέση πατέρα-γιου: Παράδεισος και κόλαση μαζί

Ακόμα και στην ηλικία των 3-4 χρονών, το παιδί εξακολουθεί να είναι συνήθως πολύ δεμένο με τη μητέρα του. Ο πατέρας θα πρέπει να γνωρίσει στο γιο του τον εξωτερικό κόσμο. Εάν, όμως, αισθάνεται περιθωριοποιημένος ήδη από πριν, τότε τα πράγματα γίνονται ακόμα δυσκολότερο τώρα.

Δεν είναι λίγες οι φορές που ο πατέρας μπορεί να αρχίσει να βιώνει το γιο του ακόμα και ως αντίπαλο, κάτι που ίσως τον απομακρύνει ακόμα περισσότερο από το παιδί και από την ίδια την οικογένεια.

Όμως, όταν το παιδί φτάσει στην ηλικία που θα αρχίσει το σχολείο, ο πατέρας έχει μια δεύτερη ευκαιρία για δημιουργία ουσιαστικής σχέσης μαζί του. Το παιδί στην ηλικία αυτή είναι, συνήθως, πιο ήρεμο από τη στιγμή που έχουν κοπάσει οι εντάσεις των διαφόρων εξελικτικών κρίσεων και λιγότερο ανταγωνιστικό προς τον πατέρα του, ενώ αρχίζει να δείχνει ενδιαφέρον για διάφορες δραστηριότητες εκτός σπιτιού.

Είναι πολύ σημαντικό ο πατέρας να ανταποκριθεί σε αυτά τα νέα ενδιαφέροντα, πριν το παιδί πάψει να τα έχει.

Τα πιο συνηθισμένα προβλήματα στη σχέση πατέρα-γιου

Έλλειψη χρόνου
Σε πολλές χώρες, ο ρόλος του πατέρα περιορίζεται, σε μεγάλο βαθμό, στο ρόλο αυτού που έχει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης να συντηρεί οικονομικά την οικογένεια. Ο ρόλος αυτός συρρικνώνει αισθητά τον κοινό χρόνο που μπορεί να διαθέτει για τα παιδιά του.

Σχέση πατέρα-γιου: Παράδεισος και κόλαση μαζί
Σχέση πατέρα-γιου: Παράδεισος και κόλαση μαζί

Οι προσωπικές εμπειρίες του πατέρα
Οι προσωπικές εμπειρίες του πατέρα από τη σχέση του με τον δικό του πατέρα παίζουν, επίσης, πολύ σημαντικό ρόλο. Κανένας μας δεν μπορεί να αποστασιοποιηθεί από τα προσωπικά του βιώματα, ιδιαίτερα αν δεν έχει συνειδητοποιήσει το μέγεθος και την ποιότητα της επιρροής αυτής. Κανείς δεν μπορεί να δώσει κάτι που ο ίδιος ποτέ δεν έχει πάρει.

Προβλήματα στην επικοινωνία
Τα προβλήματα επικοινωνίας αποτελούν, συνήθως, ένδειξη προβλημάτων στη σχέση πατέρα-γιου. Όταν ένα παιδί, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 3 χρόνων, απευθύνεται συστηματικά στη μητέρα του για το οτιδήποτε το απασχολεί ή το προβληματίζει, τότε αυτό αποτελεί ένδειξη προβλήματος/εμπλοκής στην επικοινωνία/σχέση πατέρα-γιου.

Εάν διατηρηθεί αυτή η «αποξένωση» των δύο, είναι πολύ πιθανό να γίνει ο πατέρας, στα μάτια του γιου του, ο κύριος υπεύθυνος των όποιων αποτυχιών ή λανθασμένων επιλογών του αργότερα στη ζωή.

Ο ρόλος του θηριοδαμαστή
Εάν ο πατέρας αποδεχθεί και περιοριστεί στον άχαρο ρόλο – συχνά με την ενθάρρυνση ή προτροπή της μητέρας – αυτού που θα πρέπει να επιβάλλει την πειθαρχία και τις διάφορες «ποινές», τότε στερεί τόσο από τον εαυτό του όσο και από το παιδί τη δυνατότητα να μοιράζονται ευχάριστες και ανέμελες στιγμές, που μπορούν να απορροφούν και να αντισταθμίζουν τις όποιες τυχόν στιγμές έντασης και αντιπαράθεσης προκύψουν.

Διαβάστε την συνέχεια στο Infokids.gr